Centrum, Semiperiferie en Periferie: De Wereldkaart van Rijkdom
Stel je de wereld voor als een grote economische ladder - sommige landen staan helemaal bovenaan, andere ergens in het midden, en weer andere onderaan. Deze verdeling noemen we het centrum-periferie model, en het verklaart waarom jouw iPhone waarschijnlijk duurder is dan het maandloon in sommige landen.
Centrumlanden zijn de rijke landen waar je waarschijnlijk aan denkt: VS, Canada, Nederland. Ze hebben een hoog BNP, zijn technologisch ver ontwikkeld en hun inwoners verdienen goed. Deze landen domineren de wereldeconomie en bepalen vaak de regels.
Semiperiferielanden zitten er tussenin - denk aan Mexico, Brazilië en Rusland. Het zijn opkomende economieën die snel groeien, maar nog steeds veel mensen in de landbouw hebben werken. Hun BNP stijgt, maar ze zijn nog niet zo rijk als centrumlanden.
Periferielanden zijn de armste landen zoals Egypte, Tunesië en Kenia. Mensen leven er korter, krijgen minder onderwijs en de economie draait vooral om grondstoffen en landbouw. Deze landen leveren vaak de basis materialen aan rijkere landen.
💡 Onthoud: Dit systeem is niet statisch - landen kunnen van categorie veranderen. Zuid-Korea was ooit periferie, nu centrum!