Nederlands73 weergaven·Bijgewerkt 6 aug 2026·6 pagina's

Nederlands Spellingregels Samengevat

Femke Wielders@femkewielders

Toevoegen aan Google-bronnen

Schrijffouten maken is menselijk, maar sommige fouten komen steeds terug...

1 / 6

of 6

Nederlands spelling formuleren – pagina 1

Dubbelop - Stop met onnodig herhalen

Dubbelop betekent dat je hetzelfde twee keer zegt, wat je tekst verwarrend en onprofessioneel maakt. Er zijn vier hoofdtypen waar je op moet letten.

Bij onjuiste herhaling gebruik je een voorzetsel twee keer: "Je klasgenoten gaan zich aan die opmerkingen aan ergeren" moet zijn "zich ergeren aan". Tautologie gebeurt wanneer je hetzelfde zegt met verschillende woorden van dezelfde woordsoort, zoals "reeds weken van tevoren al".

Pleonasme is overbodig omdat een deel van de betekenis al in het woord zit - "vieze stank" kan gewoon "stank" zijn, want stank is altijd vies. Contaminatie ontstaat door het verwarren van twee uitdrukkingen: "overnieuw" (van "opnieuw" + "over") of "zich irriteerde" (van "zich ergeren" + "het irriteerde").

💡 Let op: Bij dubbele ontkenning voeg je ten onrechte een tweede "niet" toe aan werkwoorden die al ontkennend zijn (voorkomen, verbieden, weerhouden).

of 6

Nederlands spelling formuleren – pagina 2

Verwijswoorden - Maak duidelijk waar je naar verwijst

Verwijswoorden kunnen je teksten verwarrend maken als je ze verkeerd gebruikt. Het belangrijkste is dat altijd duidelijk is naar welk woord je verwijst (het antecedent).

Voor mannelijke de-woorden gebruik je hij/hem/zijn/deze/die. Vrouwelijke de-woorden krijgen zij/ze/haar/deze/die. Het-woorden (onzijdig) krijgen het/zijn/dit/dat - denk aan landen, steden, clubs en verkleiningwoorden die ook onzijdig zijn.

Bij hen of hun is de regel simpel: gebruik "hen" als lijdend voorwerp of na een voorzetsel, "hun" als meewerkend voorwerp zonder voorzetsel. Gebruik "hun" nooit als onderwerp van een zin!

💡 Ezelsbruggetje: De-woorden krijgen "die/deze", het-woorden krijgen "dat/dit". Vrouwelijke woorden herken je aan eindingen zoals -heid, -ing, -te, -nis.

of 6

Nederlands spelling formuleren – pagina 3

Specifieke verwijsregels die je moet kennen

Dat of wat hangt af van waar je naar verwijst. Gebruik "dat" bij het-woorden, maar "wat" bij overtreffende trappen ("het mooiste wat"), onbepaalde voornaamwoorden (alles, iets) of hele zinnen.

Bij wie of waar is de regel duidelijk: bij personen gebruik je "voorzetsel + wie" (de man over wie), bij dingen gebruik je "waar + voorzetsel" (de stelling waarover).

Onduidelijk verwijzen is een veelgemaakte fout. Soms heeft je verwijswoord geen antecedent - er staat niet in de tekst waar het naar verwijst. Andere keer zijn er meerdere mogelijke antecedenten, waardoor onduidelijk wordt wat je bedoelt.

💡 Schrijftip: Controleer altijd of elk verwijswoord een duidelijk antecedent heeft. Je lezer moet meteen snappen waar je naar verwijst.

of 6

Nederlands spelling formuleren – pagina 4

Incongruentie en dat-als constructies

Incongruentie betekent dat je onderwerp en persoonsvorm niet bij elkaar passen - een enkelvoudig onderwerp met meervoudige werkwoordsvorm of andersom.

Let op misleidende woorden: "media" en "drugs" zijn meervoudig, dus "de media hebben". Bij "noch...noch" en "zowel...als" gebruik je meervoud. Bij zinnen zoals "meer dan de helft van de vrouwen" bepaalt de kern ("helft") of het enkelvoud of meervoud wordt.

Dat-als constructies ontstaan wanneer je een voorwaardelijke bijzin midden in je hoofdzin plaatst. Je herkent dit aan woorden zoals "omdat als", "dat wanneer" of "dat indien" midden in de zin - dit is altijd fout.

💡 Oplossing: Splits de zin op. In plaats van "omdat als het regent" schrijf je twee losse zinnen of verplaats je de voorwaarde naar het einde.

of 6

Nederlands spelling formuleren – pagina 5

Samentrekking en beknopte bijzinnen

Foutieve samentrekking gebeurt bij drie situaties. Ten eerste bij verschil in betekenis: "hij zet koffie en over" moet zijn "hij zet koffie en zet over". Ten tweede bij vormverschil: werkwoorden moeten dezelfde vorm hebben in beide delen.

Bij verschil in grammaticale functie past het voorzetsel niet bij beide delen van de zin. "Denise is mijn vriendin, maar vertel ik niet alles" moet zijn "maar haar vertel ik niet alles".

Beknopte bijzinnen kunnen met voltooide deelwoorden, onvoltooide deelwoorden of hele werkwoorden gevormd worden. De fout zit vaak in het onderwerp: "Werkend aan opgaven ging de les voorbij" suggereert dat de les werkt - dat kan natuurlijk niet.

💡 Hersteltruc: Maak een gewone bijzin met persoonsvorm en onderwerp, of zorg dat het onderwerp van beide delen hetzelfde is: "Werkend aan opgaven vond Ellen de les snel voorbijgaan."

of 6

Nederlands spelling formuleren – pagina 6

We dachten al dat je dit zou vragen...

Onze AI Companion is een studentgerichte AI-tool die meer biedt dan alleen antwoorden. Gebouwd op miljoenen Knowunity bronnen, biedt het relevante informatie, gepersonaliseerde studieplannen, quizzes en inhoud direct in de chat, aangepast aan jouw individuele leertraject.

Je kunt de app downloaden via Google Play Store en Apple App Store.

Dat klopt! Geniet van gratis toegang tot leerinhoud, maak contact met medestudenten en krijg directe hulp. Alles binnen handbereik!