Nederland wordt een democratie

De democratie ontstond niet van de ene op de andere dag - het was een langdurig proces vol politieke strubbelingen. De Grondwet van 1848 legde de basis voor ons huidige systeem, waarbij de koning zijn absolute macht moest opgeven en het parlement (de Staten-Generaal) de echte macht kreeg.

Aanvankelijk mocht echter lang niet iedereen stemmen. Het censuskiesrecht betekende dat alleen rijke mannen die genoeg belasting betaalden een stem hadden. Het beruchte Caoutchouc-artikel zorgde ervoor dat "geschiktheidseisen" bepaalden wie wel en niet mocht stemmen - praktisch gezien dus alleen de hoge burgerij.

De democratisering gebeurde stap voor stap. Het parlement kreeg steeds meer rechten, zoals het recht van amendement (wetsvoorstellen wijzigen) en het recht van budget (overheidsuitgaven controleren). Uiteindelijk ontstond een parlementaire democratie waarin de regering verantwoording moet afleggen aan het parlement.

Let op: De scheiding der machten is nog steeds een cruciaal principe - de wetgevende, uitvoerende en rechtelijke macht zijn onafhankelijk van elkaar om machtsmisbruik te voorkomen.