59

26 dec 2025

12 pagina's

Elektriciteit en Schakelingen: Begrijp Paragraaf 9 en 12 voor Vmbo-tl (KGT)

R

Ruben Maes

@rubenmaes

Stroomkringen, weerstanden en automatische schakelingen - het klinkt misschien ingewikkeld,... Meer weergeven

Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
1 / 10
Paragraaf 9.1 - Weerstand en de wet van Ohm

9.1.1 Wat is weerstand?

De weerstand van een onderdeel geeft aan hoe moeilijk het is voor elek

Weerstand en de wet van Ohm

Weerstand is eigenlijk gewoon hoe lastig het voor stroom is om door iets heen te gaan. Stel je voor dat stroom water is en weerstand een versmalling in een tuinslang - hoe smaller, hoe minder water erdoor kan.

Een grote weerstand laat weinig stroom door, een kleine weerstand veel. Je meet weerstand in ohm (Ω). Als je meerdere onderdelen achter elkaar zet (serieschakeling), tel je alle weerstanden bij elkaar op.

De wet van Ohm is super handig: weerstand = spanning ÷ stroomsterkte. Zo kun je uitrekenen hoeveel weerstand een lampje heeft door te kijken naar de spanning erover en de stroom erdoor. Let op: deze wet werkt alleen bij onderdelen waarvan de weerstand niet verandert!

Onthoud: Bij een lampje verandert de weerstand door warmte, dus dan geldt de wet van Ohm niet.

Paragraaf 9.1 - Weerstand en de wet van Ohm

9.1.1 Wat is weerstand?

De weerstand van een onderdeel geeft aan hoe moeilijk het is voor elek

Automatische schakelingen en sensoren

Elke automatische schakeling heeft drie onderdelen die samenwerken: een sensor die iets meet, een verwerker die beslist, en een actuator die iets doet. Denk aan een straatlantaarn: sensor meet licht, verwerker beslist "het is donker", actuator zet de lamp aan.

Een LDR (lichtgevoelige weerstand) heeft minder weerstand bij veel licht en meer weerstand bij weinig licht. Handig voor automatische verlichting! Een NTC doet hetzelfde maar dan met temperatuur - warmer wordt minder weerstand.

Bij serieschakelingen tel je alle weerstanden op: R₁ + R₂ + R₃. Een schuifweerstand kun je zelf instellen door aan een knopje te draaien, zo verander je hoeveel weerstand er in de kring zit.

Praktisch: LDR = Light Dependent Resistor, NTC = Negative Temperature Coefficient (warmte maakt weerstand kleiner).

Paragraaf 9.1 - Weerstand en de wet van Ohm

9.1.1 Wat is weerstand?

De weerstand van een onderdeel geeft aan hoe moeilijk het is voor elek

Elektromagneten en relais

Een elektromagneet maak je door koperdraad om een ijzeren kern te wikkelen. Zet je er stroom op, dan wordt de kern magnetisch en kan hij dingen aantrekken. Geen stroom betekent geen magneet - zo simpel is het.

Een relais is basically een slimme schakelaar die werkt met zo'n elektromagneet. Met een kleine stroom schakel je een veel grotere stroom - perfect voor het aansturen van zware apparaten met een licht signaal.

Reedcontacten zijn kleine glazen buisjes met metaalstrips erin. Als er een magneet bij komt, raken die strips elkaar en kan er stroom lopen. Je vindt ze in deurcontacten en fietscomputers.

Handig: Een relais laat je veilig grote apparaten schakelen zonder dat je zelf met hoge stromen hoeft te werken.

Paragraaf 9.1 - Weerstand en de wet van Ohm

9.1.1 Wat is weerstand?

De weerstand van een onderdeel geeft aan hoe moeilijk het is voor elek

Transistoren en condensatoren

Transistoren zijn de moderne versie van relais, maar dan zonder bewegende delen. Hierdoor schakelen ze veel sneller. Een kleine stuurstroom op de basis bepaalt of er grote stroom tussen collector en emitter kan lopen.

Geen basisstroom = transistor uit. Wel basisstroom = transistor aan. De transistor werkt dus als een elektronische schakelaar die kleine signalen kan gebruiken om grote stromen te controleren.

Een condensator slaat elektrische lading op, net als een klein batterijje. Hij bestaat uit twee metaalplaatjes met isolatie ertussen. Condensatoren gebruik je voor tijdvertragingen, het gladstrijken van spanning, of om energie kort op te slaan.

Verschil: Relais heeft bewegende delen (langzamer), transistor heeft dat niet (veel sneller).

Paragraaf 9.1 - Weerstand en de wet van Ohm

9.1.1 Wat is weerstand?

De weerstand van een onderdeel geeft aan hoe moeilijk het is voor elek

Stroom, spanning en vermogen basics

Een stroomkring moet gesloten zijn anders loopt er geen stroom. Van pluspool door alle onderdelen terug naar minpool - onderbreek je dat pad, dan stopt alles. De technische stroomrichting gaat van plus naar min (dat gebruiken we in schema's).

Een diode laat stroom maar één kant op door. Een LED is een diode die licht geeft, maar let op: lange poot aan de plus, korte aan de min. Zet er altijd een weerstand bij anders brandt hij door.

Capaciteit van batterijen wordt gemeten in ampère-uur (Ah). Een batterij van 2 Ah kan 1 A leveren gedurende 2 uur. Vermogen bereken je met P = U × I - hoe meer spanning of stroom, hoe meer watt.

Praktisch: LED's zijn gevoelig - vergeet nooit de weerstand erbij te zetten!

Paragraaf 9.1 - Weerstand en de wet van Ohm

9.1.1 Wat is weerstand?

De weerstand van een onderdeel geeft aan hoe moeilijk het is voor elek

Spanningen en transformatoren

Hoogspanning 1000V+1000V+ is voor transport, netspanning (230V) zit in je stopcontact, en veilige spanning (onder 50V) mag je aanraken. Die 230V/50Hz betekent: 230 volt wisselspanning die 50 keer per seconde van richting wisselt.

Veel apparaten hebben een adapter omdat ze niet op 230V maar op lage gelijkspanning werken. Die adapter verlaagt de spanning én zet wisselspanning om in gelijkspanning.

Een transformator bestaat uit twee spoelen op een ijzeren kern. De primaire spoel krijgt de ingangsspanning, de secundaire levert de uitgangsspanning. Meer windingen = hogere spanning. Bij een ideale transformator blijft het vermogen gelijk: P₁ = P₂.

Formule: U₁/U₂ = N₁/N₂ (spanning verhoudt zich als aantal windingen).

Paragraaf 9.1 - Weerstand en de wet van Ohm

9.1.1 Wat is weerstand?

De weerstand van een onderdeel geeft aan hoe moeilijk het is voor elek

Serie- en parallelschakelingen

Serieschakeling = onderdelen achter elkaar. Eén stroompad, dus overal dezelfde stroom. De spanning verdeelt zich over de onderdelen. Parallelschakeling = onderdelen naast elkaar. Meerdere stroompaden, dus overal dezelfde spanning.

In huis staat alles parallel omdat elk apparaat dan 230V krijgt, onafhankelijk aan/uit kan, en als één kapot gaat de rest gewoon doorwerkt. Logisch toch?

Bij serie tel je weerstanden op: R = R₁ + R₂ + R₃. Bij parallel wordt het ingewikkelder: 1/R = 1/R₁ + 1/R₂ + 1/R₃. De totale weerstand bij parallel is altijd kleiner dan de kleinste afzonderlijke weerstand.

Geheugensteuntje: Serie = Stroomsterkte gelijk, Spanning verdeeld. Parallel = sPanning gelijk, stroom verdeeld.

Paragraaf 9.1 - Weerstand en de wet van Ohm

9.1.1 Wat is weerstand?

De weerstand van een onderdeel geeft aan hoe moeilijk het is voor elek

Veiligheid met elektriciteit

Je huis krijgt elektriciteit via de meterkast met hoofdzekering, aardlekschakelaar en groepen. Drie kleuren draden: bruin (fase, stroom heen), blauw (nul, stroom terug), geel/groen (aarde, veiligheid).

Geleiders (koper, water) laten stroom door, isolatoren (plastic, rubber) niet. Daarom zitten koperen draden in plastic mantels. Kortsluiting = draden raken elkaar, enorme stroom, zekering slaat door. Overbelasting = te veel apparaten, te grote stroom.

Een zekering schakelt uit bij te grote stroom. Een aardlekschakelaar vergelijkt ingaande en uitgaande stroom - bij verschil (lekstroom) schakelt hij uit. De aardleiding voert gevaarlijke stroom veilig de grond in.

Veiligheidstip: Dubbele isolatie (symbool met twee vierkantjes) en transformatoren houden gevaarlijke spanning weg van gebruikers.

Paragraaf 9.1 - Weerstand en de wet van Ohm

9.1.1 Wat is weerstand?

De weerstand van een onderdeel geeft aan hoe moeilijk het is voor elek

Alles op een rijtje - Schakelingen

Basisregels: Spanning (U) duwt stroom op gang, stroomsterkte (I) is hoeveel stroom loopt, weerstand (R) bepaalt hoe moeilijk. Grote weerstand = kleine stroom. Wet van Ohm: U = I × R.

Serie vs parallel: Serie = achter elkaar, I gelijk overal, U verdeelt zich, weerstanden optellen. Parallel = naast elkaar, U gelijk overal, I verdeelt zich. Een schuifweerstand kun je instellen met een knopje.

Automatische schakelingen hebben altijd: sensor LDR/NTCLDR/NTC → verwerker transistor/relaistransistor/relais → actuator lamp/motorlamp/motor. LDR reageert op licht, NTC op temperatuur. Elektromagneten worden magnetisch bij stroom, relais schakelen daarmee grote stromen, transistoren doen dat elektronisch.

Samenvatting: Van simpele weerstanden tot slimme schakelingen - alles volgt dezelfde basisregels!

Paragraaf 9.1 - Weerstand en de wet van Ohm

9.1.1 Wat is weerstand?

De weerstand van een onderdeel geeft aan hoe moeilijk het is voor elek

Alles op een rijtje - Elektriciteit

Stroomkringen: Gesloten pad = stroom loopt, open = stroom stopt. Technische richting is plus naar min. Diodes laten stroom één kant op, LED's geven licht (lange poot aan plus!). Vermogen = U × I in watt.

Spanningen: Hoogspanning 1000V+1000V+ voor transport, netspanning 230V/50Hz230V/50Hz in stopcontact, veilig onder 50V. Transformatoren veranderen spanningen via spoelen op ijzeren kern. Meer windingen = hogere spanning.

Veiligheid: Drie draden in huis bruin=fase,blauw=nul,geel/groen=aardebruin=fase, blauw=nul, geel/groen=aarde. Zekeringen bij overbelasting, aardlekschakelaars bij lekstroom, aardleidingen voor veilige afvoer. Geleiders laten stroom door, isolatoren niet.

Eindtip: Of het nou een simpel lampje of een slimme thermostaat is - alle elektrische apparaten gebruiken deze principes. Je snapt nu hoe het werkt!



We dachten al dat je dit zou vragen...

Wat is de Knowunity AI companion?

Onze AI Companion is een studentgerichte AI-tool die meer biedt dan alleen antwoorden. Gebouwd op miljoenen Knowunity bronnen, biedt het relevante informatie, gepersonaliseerde studieplannen, quizzes en inhoud direct in de chat, aangepast aan jouw individuele leertraject.

Waar kan ik de Knowunity-app downloaden?

Je kunt de app downloaden via Google Play Store en Apple App Store.

Is Knowunity echt gratis?

Dat klopt! Geniet van gratis toegang tot leerinhoud, maak contact met medestudenten en krijg directe hulp – alles binnen handbereik.

Kan je niet vinden wat je zoekt? Ontdek andere vakken.

Studenten zijn dol op ons — en jij ook.

4.9/5

App Store

4.8/5

Google Play

De app is heel makkelijk te gebruiken en goed ontworpen. Ik heb tot nu toe alles kunnen vinden waar ik naar zocht en heb veel kunnen leren van de presentaties! Ik ga de app zeker gebruiken voor een schoolopdracht! En natuurlijk helpt het ook veel als inspiratie.

Stefan S

iOS gebruiker

Deze app is echt geweldig. Er zijn zoveel aantekeningen en hulpmiddelen [...]. Mijn probleemvak is bijvoorbeeld Frans, en de app heeft zoveel opties voor hulp. Dankzij deze app ben ik beter geworden in Frans. Ik zou het iedereen aanraden.

Samantha Klich

Android gebruiker

Wow, ik ben echt onder de indruk. Ik probeerde de app gewoon omdat ik hem vaak geadverteerd had gezien en was absoluut verbaasd. Deze app is DE HULP die je wilt voor school en bovenal biedt hij zoveel dingen, zoals oefeningen en factsheets, die mij persoonlijk HEEL erg hebben geholpen.

Anna

iOS gebruiker

Beste app ter wereld! geen woorden want het is te goed

Thomas R

iOS gebruiker

Gewoon geweldig. Laat me 10x beter leren, deze app is een vlotte 10/10. Ik raad het iedereen aan. Ik kan aantekeningen bekijken en zoeken. Ik kan ze opslaan in de vakmap. Ik kan ze altijd herhalen als ik terugkom. Als je deze app nog niet hebt geprobeerd, mis je echt iets.

Basil

Android gebruiker

Deze app heeft me zoveel zekerder gemaakt over mijn examenvoorbereiding, niet alleen door mijn zelfvertrouwen te boosten met functies waarmee je contact kunt maken met anderen en je minder alleen voelt, maar ook door de manier waarop de app zelf erop gericht is je beter te laten voelen. Het is makkelijk om doorheen te navigeren, leuk om te gebruiken, en nuttig voor iedereen die op welke manier dan ook worstelt.

David K

iOS gebruiker

De app is gewoon geweldig! Ik hoef alleen maar het onderwerp in de zoekbalk in te voeren en ik krijg supersnel antwoord. Ik hoef geen 10 YouTube-video's te kijken om iets te begrijpen, dus ik bespaar tijd. Zeer aanbevolen!

Sudenaz Ocak

Android gebruiker

Op school was ik echt slecht in wiskunde, maar dankzij de app gaat het nu veel beter. Ik ben zo dankbaar dat jullie de app hebben gemaakt.

Greenlight Bonnie

Android gebruiker

zeer betrouwbare app om je ideeën over wiskunde, Engels en andere gerelateerde onderwerpen in je werk te helpen en te ontwikkelen. gebruik deze app alsjeblieft als je ergens moeite mee hebt, deze app is essentieel daarvoor. had ik maar eerder een review geschreven. en het is ook gratis dus maak je daar geen zorgen over.

Rohan U

Android gebruiker

Ik weet dat veel apps nepaccounts gebruiken om hun reviews op te krikken maar deze app verdient het allemaal. Eerst haalde ik een 4 voor mijn Engels examens en deze keer kreeg ik een 7. Ik wist niet eens van deze app tot drie dagen voor het examen en het heeft ENORM geholpen. Vertrouw me alsjeblieft en gebruik het want ik weet zeker dat jij ook vooruitgang zult zien.

Xander S

iOS gebruiker

DE QUIZZES EN FLASHCARDS ZIJN ZO NUTTIG EN IK VIND DE SCHOOLGPT GEWELDIG. HET IS OOK LETTERLIJK ZOALS CHATGPT MAAR SLIMMER!! HEEFT ME OOK GEHOLPEN MET MIJN MASCARA PROBLEMEN!! EN OOK MET MIJN ECHTE VAKKEN! DUHHH 😍😁😲🤑💗✨🎀😮

Elisha

iOS gebruiker

Deze app is echt de beste. Ik vind herhaling zo saai maar deze app maakt het zo makkelijk om alles te organiseren en dan kun je de gratis AI vragen om jezelf te testen, zo goed en je kunt makkelijk je eigen spullen uploaden. raad het zeker aan als iemand die nu oefenexamens doet

Paul T

iOS gebruiker

De app is heel makkelijk te gebruiken en goed ontworpen. Ik heb tot nu toe alles kunnen vinden waar ik naar zocht en heb veel kunnen leren van de presentaties! Ik ga de app zeker gebruiken voor een schoolopdracht! En natuurlijk helpt het ook veel als inspiratie.

Stefan S

iOS gebruiker

Deze app is echt geweldig. Er zijn zoveel aantekeningen en hulpmiddelen [...]. Mijn probleemvak is bijvoorbeeld Frans, en de app heeft zoveel opties voor hulp. Dankzij deze app ben ik beter geworden in Frans. Ik zou het iedereen aanraden.

Samantha Klich

Android gebruiker

Wow, ik ben echt onder de indruk. Ik probeerde de app gewoon omdat ik hem vaak geadverteerd had gezien en was absoluut verbaasd. Deze app is DE HULP die je wilt voor school en bovenal biedt hij zoveel dingen, zoals oefeningen en factsheets, die mij persoonlijk HEEL erg hebben geholpen.

Anna

iOS gebruiker

Beste app ter wereld! geen woorden want het is te goed

Thomas R

iOS gebruiker

Gewoon geweldig. Laat me 10x beter leren, deze app is een vlotte 10/10. Ik raad het iedereen aan. Ik kan aantekeningen bekijken en zoeken. Ik kan ze opslaan in de vakmap. Ik kan ze altijd herhalen als ik terugkom. Als je deze app nog niet hebt geprobeerd, mis je echt iets.

Basil

Android gebruiker

Deze app heeft me zoveel zekerder gemaakt over mijn examenvoorbereiding, niet alleen door mijn zelfvertrouwen te boosten met functies waarmee je contact kunt maken met anderen en je minder alleen voelt, maar ook door de manier waarop de app zelf erop gericht is je beter te laten voelen. Het is makkelijk om doorheen te navigeren, leuk om te gebruiken, en nuttig voor iedereen die op welke manier dan ook worstelt.

David K

iOS gebruiker

De app is gewoon geweldig! Ik hoef alleen maar het onderwerp in de zoekbalk in te voeren en ik krijg supersnel antwoord. Ik hoef geen 10 YouTube-video's te kijken om iets te begrijpen, dus ik bespaar tijd. Zeer aanbevolen!

Sudenaz Ocak

Android gebruiker

Op school was ik echt slecht in wiskunde, maar dankzij de app gaat het nu veel beter. Ik ben zo dankbaar dat jullie de app hebben gemaakt.

Greenlight Bonnie

Android gebruiker

zeer betrouwbare app om je ideeën over wiskunde, Engels en andere gerelateerde onderwerpen in je werk te helpen en te ontwikkelen. gebruik deze app alsjeblieft als je ergens moeite mee hebt, deze app is essentieel daarvoor. had ik maar eerder een review geschreven. en het is ook gratis dus maak je daar geen zorgen over.

Rohan U

Android gebruiker

Ik weet dat veel apps nepaccounts gebruiken om hun reviews op te krikken maar deze app verdient het allemaal. Eerst haalde ik een 4 voor mijn Engels examens en deze keer kreeg ik een 7. Ik wist niet eens van deze app tot drie dagen voor het examen en het heeft ENORM geholpen. Vertrouw me alsjeblieft en gebruik het want ik weet zeker dat jij ook vooruitgang zult zien.

Xander S

iOS gebruiker

DE QUIZZES EN FLASHCARDS ZIJN ZO NUTTIG EN IK VIND DE SCHOOLGPT GEWELDIG. HET IS OOK LETTERLIJK ZOALS CHATGPT MAAR SLIMMER!! HEEFT ME OOK GEHOLPEN MET MIJN MASCARA PROBLEMEN!! EN OOK MET MIJN ECHTE VAKKEN! DUHHH 😍😁😲🤑💗✨🎀😮

Elisha

iOS gebruiker

Deze app is echt de beste. Ik vind herhaling zo saai maar deze app maakt het zo makkelijk om alles te organiseren en dan kun je de gratis AI vragen om jezelf te testen, zo goed en je kunt makkelijk je eigen spullen uploaden. raad het zeker aan als iemand die nu oefenexamens doet

Paul T

iOS gebruiker

 

Nask

59

26 dec 2025

12 pagina's

Elektriciteit en Schakelingen: Begrijp Paragraaf 9 en 12 voor Vmbo-tl (KGT)

R

Ruben Maes

@rubenmaes

Stroomkringen, weerstanden en automatische schakelingen - het klinkt misschien ingewikkeld, maar dit zijn gewoon de bouwstenen van alle elektrische apparaten om je heen! Van je telefoonlader tot straatlantaarns die automatisch aangaan, alles werkt volgens deze principes. Je gaat ontdekken hoe... Meer weergeven

Paragraaf 9.1 - Weerstand en de wet van Ohm

9.1.1 Wat is weerstand?

De weerstand van een onderdeel geeft aan hoe moeilijk het is voor elek

Meld je aan om de inhoud te zienHet is gratis!

Toegang tot alle documenten

Verbeter je cijfers

Sluit je aan bij miljoenen studenten

Door je aan te melden ga je akkoord met de Servicevoorwaarden en het Privacybeleid

Weerstand en de wet van Ohm

Weerstand is eigenlijk gewoon hoe lastig het voor stroom is om door iets heen te gaan. Stel je voor dat stroom water is en weerstand een versmalling in een tuinslang - hoe smaller, hoe minder water erdoor kan.

Een grote weerstand laat weinig stroom door, een kleine weerstand veel. Je meet weerstand in ohm (Ω). Als je meerdere onderdelen achter elkaar zet (serieschakeling), tel je alle weerstanden bij elkaar op.

De wet van Ohm is super handig: weerstand = spanning ÷ stroomsterkte. Zo kun je uitrekenen hoeveel weerstand een lampje heeft door te kijken naar de spanning erover en de stroom erdoor. Let op: deze wet werkt alleen bij onderdelen waarvan de weerstand niet verandert!

Onthoud: Bij een lampje verandert de weerstand door warmte, dus dan geldt de wet van Ohm niet.

Paragraaf 9.1 - Weerstand en de wet van Ohm

9.1.1 Wat is weerstand?

De weerstand van een onderdeel geeft aan hoe moeilijk het is voor elek

Meld je aan om de inhoud te zienHet is gratis!

Toegang tot alle documenten

Verbeter je cijfers

Sluit je aan bij miljoenen studenten

Door je aan te melden ga je akkoord met de Servicevoorwaarden en het Privacybeleid

Automatische schakelingen en sensoren

Elke automatische schakeling heeft drie onderdelen die samenwerken: een sensor die iets meet, een verwerker die beslist, en een actuator die iets doet. Denk aan een straatlantaarn: sensor meet licht, verwerker beslist "het is donker", actuator zet de lamp aan.

Een LDR (lichtgevoelige weerstand) heeft minder weerstand bij veel licht en meer weerstand bij weinig licht. Handig voor automatische verlichting! Een NTC doet hetzelfde maar dan met temperatuur - warmer wordt minder weerstand.

Bij serieschakelingen tel je alle weerstanden op: R₁ + R₂ + R₃. Een schuifweerstand kun je zelf instellen door aan een knopje te draaien, zo verander je hoeveel weerstand er in de kring zit.

Praktisch: LDR = Light Dependent Resistor, NTC = Negative Temperature Coefficient (warmte maakt weerstand kleiner).

Paragraaf 9.1 - Weerstand en de wet van Ohm

9.1.1 Wat is weerstand?

De weerstand van een onderdeel geeft aan hoe moeilijk het is voor elek

Meld je aan om de inhoud te zienHet is gratis!

Toegang tot alle documenten

Verbeter je cijfers

Sluit je aan bij miljoenen studenten

Door je aan te melden ga je akkoord met de Servicevoorwaarden en het Privacybeleid

Elektromagneten en relais

Een elektromagneet maak je door koperdraad om een ijzeren kern te wikkelen. Zet je er stroom op, dan wordt de kern magnetisch en kan hij dingen aantrekken. Geen stroom betekent geen magneet - zo simpel is het.

Een relais is basically een slimme schakelaar die werkt met zo'n elektromagneet. Met een kleine stroom schakel je een veel grotere stroom - perfect voor het aansturen van zware apparaten met een licht signaal.

Reedcontacten zijn kleine glazen buisjes met metaalstrips erin. Als er een magneet bij komt, raken die strips elkaar en kan er stroom lopen. Je vindt ze in deurcontacten en fietscomputers.

Handig: Een relais laat je veilig grote apparaten schakelen zonder dat je zelf met hoge stromen hoeft te werken.

Paragraaf 9.1 - Weerstand en de wet van Ohm

9.1.1 Wat is weerstand?

De weerstand van een onderdeel geeft aan hoe moeilijk het is voor elek

Meld je aan om de inhoud te zienHet is gratis!

Toegang tot alle documenten

Verbeter je cijfers

Sluit je aan bij miljoenen studenten

Door je aan te melden ga je akkoord met de Servicevoorwaarden en het Privacybeleid

Transistoren en condensatoren

Transistoren zijn de moderne versie van relais, maar dan zonder bewegende delen. Hierdoor schakelen ze veel sneller. Een kleine stuurstroom op de basis bepaalt of er grote stroom tussen collector en emitter kan lopen.

Geen basisstroom = transistor uit. Wel basisstroom = transistor aan. De transistor werkt dus als een elektronische schakelaar die kleine signalen kan gebruiken om grote stromen te controleren.

Een condensator slaat elektrische lading op, net als een klein batterijje. Hij bestaat uit twee metaalplaatjes met isolatie ertussen. Condensatoren gebruik je voor tijdvertragingen, het gladstrijken van spanning, of om energie kort op te slaan.

Verschil: Relais heeft bewegende delen (langzamer), transistor heeft dat niet (veel sneller).

Paragraaf 9.1 - Weerstand en de wet van Ohm

9.1.1 Wat is weerstand?

De weerstand van een onderdeel geeft aan hoe moeilijk het is voor elek

Meld je aan om de inhoud te zienHet is gratis!

Toegang tot alle documenten

Verbeter je cijfers

Sluit je aan bij miljoenen studenten

Door je aan te melden ga je akkoord met de Servicevoorwaarden en het Privacybeleid

Stroom, spanning en vermogen basics

Een stroomkring moet gesloten zijn anders loopt er geen stroom. Van pluspool door alle onderdelen terug naar minpool - onderbreek je dat pad, dan stopt alles. De technische stroomrichting gaat van plus naar min (dat gebruiken we in schema's).

Een diode laat stroom maar één kant op door. Een LED is een diode die licht geeft, maar let op: lange poot aan de plus, korte aan de min. Zet er altijd een weerstand bij anders brandt hij door.

Capaciteit van batterijen wordt gemeten in ampère-uur (Ah). Een batterij van 2 Ah kan 1 A leveren gedurende 2 uur. Vermogen bereken je met P = U × I - hoe meer spanning of stroom, hoe meer watt.

Praktisch: LED's zijn gevoelig - vergeet nooit de weerstand erbij te zetten!

Paragraaf 9.1 - Weerstand en de wet van Ohm

9.1.1 Wat is weerstand?

De weerstand van een onderdeel geeft aan hoe moeilijk het is voor elek

Meld je aan om de inhoud te zienHet is gratis!

Toegang tot alle documenten

Verbeter je cijfers

Sluit je aan bij miljoenen studenten

Door je aan te melden ga je akkoord met de Servicevoorwaarden en het Privacybeleid

Spanningen en transformatoren

Hoogspanning 1000V+1000V+ is voor transport, netspanning (230V) zit in je stopcontact, en veilige spanning (onder 50V) mag je aanraken. Die 230V/50Hz betekent: 230 volt wisselspanning die 50 keer per seconde van richting wisselt.

Veel apparaten hebben een adapter omdat ze niet op 230V maar op lage gelijkspanning werken. Die adapter verlaagt de spanning én zet wisselspanning om in gelijkspanning.

Een transformator bestaat uit twee spoelen op een ijzeren kern. De primaire spoel krijgt de ingangsspanning, de secundaire levert de uitgangsspanning. Meer windingen = hogere spanning. Bij een ideale transformator blijft het vermogen gelijk: P₁ = P₂.

Formule: U₁/U₂ = N₁/N₂ (spanning verhoudt zich als aantal windingen).

Paragraaf 9.1 - Weerstand en de wet van Ohm

9.1.1 Wat is weerstand?

De weerstand van een onderdeel geeft aan hoe moeilijk het is voor elek

Meld je aan om de inhoud te zienHet is gratis!

Toegang tot alle documenten

Verbeter je cijfers

Sluit je aan bij miljoenen studenten

Door je aan te melden ga je akkoord met de Servicevoorwaarden en het Privacybeleid

Serie- en parallelschakelingen

Serieschakeling = onderdelen achter elkaar. Eén stroompad, dus overal dezelfde stroom. De spanning verdeelt zich over de onderdelen. Parallelschakeling = onderdelen naast elkaar. Meerdere stroompaden, dus overal dezelfde spanning.

In huis staat alles parallel omdat elk apparaat dan 230V krijgt, onafhankelijk aan/uit kan, en als één kapot gaat de rest gewoon doorwerkt. Logisch toch?

Bij serie tel je weerstanden op: R = R₁ + R₂ + R₃. Bij parallel wordt het ingewikkelder: 1/R = 1/R₁ + 1/R₂ + 1/R₃. De totale weerstand bij parallel is altijd kleiner dan de kleinste afzonderlijke weerstand.

Geheugensteuntje: Serie = Stroomsterkte gelijk, Spanning verdeeld. Parallel = sPanning gelijk, stroom verdeeld.

Paragraaf 9.1 - Weerstand en de wet van Ohm

9.1.1 Wat is weerstand?

De weerstand van een onderdeel geeft aan hoe moeilijk het is voor elek

Meld je aan om de inhoud te zienHet is gratis!

Toegang tot alle documenten

Verbeter je cijfers

Sluit je aan bij miljoenen studenten

Door je aan te melden ga je akkoord met de Servicevoorwaarden en het Privacybeleid

Veiligheid met elektriciteit

Je huis krijgt elektriciteit via de meterkast met hoofdzekering, aardlekschakelaar en groepen. Drie kleuren draden: bruin (fase, stroom heen), blauw (nul, stroom terug), geel/groen (aarde, veiligheid).

Geleiders (koper, water) laten stroom door, isolatoren (plastic, rubber) niet. Daarom zitten koperen draden in plastic mantels. Kortsluiting = draden raken elkaar, enorme stroom, zekering slaat door. Overbelasting = te veel apparaten, te grote stroom.

Een zekering schakelt uit bij te grote stroom. Een aardlekschakelaar vergelijkt ingaande en uitgaande stroom - bij verschil (lekstroom) schakelt hij uit. De aardleiding voert gevaarlijke stroom veilig de grond in.

Veiligheidstip: Dubbele isolatie (symbool met twee vierkantjes) en transformatoren houden gevaarlijke spanning weg van gebruikers.

Paragraaf 9.1 - Weerstand en de wet van Ohm

9.1.1 Wat is weerstand?

De weerstand van een onderdeel geeft aan hoe moeilijk het is voor elek

Meld je aan om de inhoud te zienHet is gratis!

Toegang tot alle documenten

Verbeter je cijfers

Sluit je aan bij miljoenen studenten

Door je aan te melden ga je akkoord met de Servicevoorwaarden en het Privacybeleid

Alles op een rijtje - Schakelingen

Basisregels: Spanning (U) duwt stroom op gang, stroomsterkte (I) is hoeveel stroom loopt, weerstand (R) bepaalt hoe moeilijk. Grote weerstand = kleine stroom. Wet van Ohm: U = I × R.

Serie vs parallel: Serie = achter elkaar, I gelijk overal, U verdeelt zich, weerstanden optellen. Parallel = naast elkaar, U gelijk overal, I verdeelt zich. Een schuifweerstand kun je instellen met een knopje.

Automatische schakelingen hebben altijd: sensor LDR/NTCLDR/NTC → verwerker transistor/relaistransistor/relais → actuator lamp/motorlamp/motor. LDR reageert op licht, NTC op temperatuur. Elektromagneten worden magnetisch bij stroom, relais schakelen daarmee grote stromen, transistoren doen dat elektronisch.

Samenvatting: Van simpele weerstanden tot slimme schakelingen - alles volgt dezelfde basisregels!

Paragraaf 9.1 - Weerstand en de wet van Ohm

9.1.1 Wat is weerstand?

De weerstand van een onderdeel geeft aan hoe moeilijk het is voor elek

Meld je aan om de inhoud te zienHet is gratis!

Toegang tot alle documenten

Verbeter je cijfers

Sluit je aan bij miljoenen studenten

Door je aan te melden ga je akkoord met de Servicevoorwaarden en het Privacybeleid

Alles op een rijtje - Elektriciteit

Stroomkringen: Gesloten pad = stroom loopt, open = stroom stopt. Technische richting is plus naar min. Diodes laten stroom één kant op, LED's geven licht (lange poot aan plus!). Vermogen = U × I in watt.

Spanningen: Hoogspanning 1000V+1000V+ voor transport, netspanning 230V/50Hz230V/50Hz in stopcontact, veilig onder 50V. Transformatoren veranderen spanningen via spoelen op ijzeren kern. Meer windingen = hogere spanning.

Veiligheid: Drie draden in huis bruin=fase,blauw=nul,geel/groen=aardebruin=fase, blauw=nul, geel/groen=aarde. Zekeringen bij overbelasting, aardlekschakelaars bij lekstroom, aardleidingen voor veilige afvoer. Geleiders laten stroom door, isolatoren niet.

Eindtip: Of het nou een simpel lampje of een slimme thermostaat is - alle elektrische apparaten gebruiken deze principes. Je snapt nu hoe het werkt!

We dachten al dat je dit zou vragen...

Wat is de Knowunity AI companion?

Onze AI Companion is een studentgerichte AI-tool die meer biedt dan alleen antwoorden. Gebouwd op miljoenen Knowunity bronnen, biedt het relevante informatie, gepersonaliseerde studieplannen, quizzes en inhoud direct in de chat, aangepast aan jouw individuele leertraject.

Waar kan ik de Knowunity-app downloaden?

Je kunt de app downloaden via Google Play Store en Apple App Store.

Is Knowunity echt gratis?

Dat klopt! Geniet van gratis toegang tot leerinhoud, maak contact met medestudenten en krijg directe hulp – alles binnen handbereik.

3

Slimme Tools NIEUW

Zet deze aantekening om in: ✓ 50+ Oefenvragen ✓ Interactieve Flashcards ✓ Volledig Proefexamen ✓ Essay Outlines

Proefexamen
Quiz
Flashcards
Essay

Kan je niet vinden wat je zoekt? Ontdek andere vakken.

Studenten zijn dol op ons — en jij ook.

4.9/5

App Store

4.8/5

Google Play

De app is heel makkelijk te gebruiken en goed ontworpen. Ik heb tot nu toe alles kunnen vinden waar ik naar zocht en heb veel kunnen leren van de presentaties! Ik ga de app zeker gebruiken voor een schoolopdracht! En natuurlijk helpt het ook veel als inspiratie.

Stefan S

iOS gebruiker

Deze app is echt geweldig. Er zijn zoveel aantekeningen en hulpmiddelen [...]. Mijn probleemvak is bijvoorbeeld Frans, en de app heeft zoveel opties voor hulp. Dankzij deze app ben ik beter geworden in Frans. Ik zou het iedereen aanraden.

Samantha Klich

Android gebruiker

Wow, ik ben echt onder de indruk. Ik probeerde de app gewoon omdat ik hem vaak geadverteerd had gezien en was absoluut verbaasd. Deze app is DE HULP die je wilt voor school en bovenal biedt hij zoveel dingen, zoals oefeningen en factsheets, die mij persoonlijk HEEL erg hebben geholpen.

Anna

iOS gebruiker

Beste app ter wereld! geen woorden want het is te goed

Thomas R

iOS gebruiker

Gewoon geweldig. Laat me 10x beter leren, deze app is een vlotte 10/10. Ik raad het iedereen aan. Ik kan aantekeningen bekijken en zoeken. Ik kan ze opslaan in de vakmap. Ik kan ze altijd herhalen als ik terugkom. Als je deze app nog niet hebt geprobeerd, mis je echt iets.

Basil

Android gebruiker

Deze app heeft me zoveel zekerder gemaakt over mijn examenvoorbereiding, niet alleen door mijn zelfvertrouwen te boosten met functies waarmee je contact kunt maken met anderen en je minder alleen voelt, maar ook door de manier waarop de app zelf erop gericht is je beter te laten voelen. Het is makkelijk om doorheen te navigeren, leuk om te gebruiken, en nuttig voor iedereen die op welke manier dan ook worstelt.

David K

iOS gebruiker

De app is gewoon geweldig! Ik hoef alleen maar het onderwerp in de zoekbalk in te voeren en ik krijg supersnel antwoord. Ik hoef geen 10 YouTube-video's te kijken om iets te begrijpen, dus ik bespaar tijd. Zeer aanbevolen!

Sudenaz Ocak

Android gebruiker

Op school was ik echt slecht in wiskunde, maar dankzij de app gaat het nu veel beter. Ik ben zo dankbaar dat jullie de app hebben gemaakt.

Greenlight Bonnie

Android gebruiker

zeer betrouwbare app om je ideeën over wiskunde, Engels en andere gerelateerde onderwerpen in je werk te helpen en te ontwikkelen. gebruik deze app alsjeblieft als je ergens moeite mee hebt, deze app is essentieel daarvoor. had ik maar eerder een review geschreven. en het is ook gratis dus maak je daar geen zorgen over.

Rohan U

Android gebruiker

Ik weet dat veel apps nepaccounts gebruiken om hun reviews op te krikken maar deze app verdient het allemaal. Eerst haalde ik een 4 voor mijn Engels examens en deze keer kreeg ik een 7. Ik wist niet eens van deze app tot drie dagen voor het examen en het heeft ENORM geholpen. Vertrouw me alsjeblieft en gebruik het want ik weet zeker dat jij ook vooruitgang zult zien.

Xander S

iOS gebruiker

DE QUIZZES EN FLASHCARDS ZIJN ZO NUTTIG EN IK VIND DE SCHOOLGPT GEWELDIG. HET IS OOK LETTERLIJK ZOALS CHATGPT MAAR SLIMMER!! HEEFT ME OOK GEHOLPEN MET MIJN MASCARA PROBLEMEN!! EN OOK MET MIJN ECHTE VAKKEN! DUHHH 😍😁😲🤑💗✨🎀😮

Elisha

iOS gebruiker

Deze app is echt de beste. Ik vind herhaling zo saai maar deze app maakt het zo makkelijk om alles te organiseren en dan kun je de gratis AI vragen om jezelf te testen, zo goed en je kunt makkelijk je eigen spullen uploaden. raad het zeker aan als iemand die nu oefenexamens doet

Paul T

iOS gebruiker

De app is heel makkelijk te gebruiken en goed ontworpen. Ik heb tot nu toe alles kunnen vinden waar ik naar zocht en heb veel kunnen leren van de presentaties! Ik ga de app zeker gebruiken voor een schoolopdracht! En natuurlijk helpt het ook veel als inspiratie.

Stefan S

iOS gebruiker

Deze app is echt geweldig. Er zijn zoveel aantekeningen en hulpmiddelen [...]. Mijn probleemvak is bijvoorbeeld Frans, en de app heeft zoveel opties voor hulp. Dankzij deze app ben ik beter geworden in Frans. Ik zou het iedereen aanraden.

Samantha Klich

Android gebruiker

Wow, ik ben echt onder de indruk. Ik probeerde de app gewoon omdat ik hem vaak geadverteerd had gezien en was absoluut verbaasd. Deze app is DE HULP die je wilt voor school en bovenal biedt hij zoveel dingen, zoals oefeningen en factsheets, die mij persoonlijk HEEL erg hebben geholpen.

Anna

iOS gebruiker

Beste app ter wereld! geen woorden want het is te goed

Thomas R

iOS gebruiker

Gewoon geweldig. Laat me 10x beter leren, deze app is een vlotte 10/10. Ik raad het iedereen aan. Ik kan aantekeningen bekijken en zoeken. Ik kan ze opslaan in de vakmap. Ik kan ze altijd herhalen als ik terugkom. Als je deze app nog niet hebt geprobeerd, mis je echt iets.

Basil

Android gebruiker

Deze app heeft me zoveel zekerder gemaakt over mijn examenvoorbereiding, niet alleen door mijn zelfvertrouwen te boosten met functies waarmee je contact kunt maken met anderen en je minder alleen voelt, maar ook door de manier waarop de app zelf erop gericht is je beter te laten voelen. Het is makkelijk om doorheen te navigeren, leuk om te gebruiken, en nuttig voor iedereen die op welke manier dan ook worstelt.

David K

iOS gebruiker

De app is gewoon geweldig! Ik hoef alleen maar het onderwerp in de zoekbalk in te voeren en ik krijg supersnel antwoord. Ik hoef geen 10 YouTube-video's te kijken om iets te begrijpen, dus ik bespaar tijd. Zeer aanbevolen!

Sudenaz Ocak

Android gebruiker

Op school was ik echt slecht in wiskunde, maar dankzij de app gaat het nu veel beter. Ik ben zo dankbaar dat jullie de app hebben gemaakt.

Greenlight Bonnie

Android gebruiker

zeer betrouwbare app om je ideeën over wiskunde, Engels en andere gerelateerde onderwerpen in je werk te helpen en te ontwikkelen. gebruik deze app alsjeblieft als je ergens moeite mee hebt, deze app is essentieel daarvoor. had ik maar eerder een review geschreven. en het is ook gratis dus maak je daar geen zorgen over.

Rohan U

Android gebruiker

Ik weet dat veel apps nepaccounts gebruiken om hun reviews op te krikken maar deze app verdient het allemaal. Eerst haalde ik een 4 voor mijn Engels examens en deze keer kreeg ik een 7. Ik wist niet eens van deze app tot drie dagen voor het examen en het heeft ENORM geholpen. Vertrouw me alsjeblieft en gebruik het want ik weet zeker dat jij ook vooruitgang zult zien.

Xander S

iOS gebruiker

DE QUIZZES EN FLASHCARDS ZIJN ZO NUTTIG EN IK VIND DE SCHOOLGPT GEWELDIG. HET IS OOK LETTERLIJK ZOALS CHATGPT MAAR SLIMMER!! HEEFT ME OOK GEHOLPEN MET MIJN MASCARA PROBLEMEN!! EN OOK MET MIJN ECHTE VAKKEN! DUHHH 😍😁😲🤑💗✨🎀😮

Elisha

iOS gebruiker

Deze app is echt de beste. Ik vind herhaling zo saai maar deze app maakt het zo makkelijk om alles te organiseren en dan kun je de gratis AI vragen om jezelf te testen, zo goed en je kunt makkelijk je eigen spullen uploaden. raad het zeker aan als iemand die nu oefenexamens doet

Paul T

iOS gebruiker