Van V-dalen tot fjorden: erosie in actie
Door al dat schuren en botsen in rivieren ontstaan V-vormige dalen - dit proces duurt wel miljoenen jaren! Het grind schaaft letterlijk de rivierbodem uit, waardoor de rivier steeds dieper wordt.
Gletsjers zorgen voor een heel ander soort erosie. Deze dikke ijspakketten van honderden meters ontstaan in koude bergen met veel sneeuw. Door de enorme druk wordt sneeuw omgezet in ijs, dat vervolgens als een soort bulldozer over de ondergrond "stroomt" en U-vormige dalen uitschuurt.
Als gletsjers smelten en de zeespiegel stijgt, stroomt zeewater deze U-dalen binnen - zo ontstaan fjorden! Ook wind kan erosie veroorzaken: in woestijnen polijst zand de harde stenen door voortdurend te schuren.
Van grind tot klei gebeurt geleidelijk: grind wordt door constant botsen steeds kleiner. Zanddeeltjes zijn kleiner dan 2mm maar groter dan 0,002mm. Alles wat kleiner is dan 0,002mm noemen we klei.
🎯 Test tip: Onthoud de vormen - V-dal = rivier, U-dal = gletsjer!